Wyszukiwarka

Kłopotliwy azbest

opublikowano: 2011-06-10 07:30:24

Azbest w języku starożytnych Greków znaczy „niewygasający”, z azbestu bowiem wyrabiane były knoty do lamp oliwnych. Dzisiaj azbest to niewygasające źródło kłopotów tych administratorów, którzy mają pecha, że w ich budynkach mieszkalnych zastosowano ten materiał.
Azbest postrzegany był w czasach starożytnych jako jedwab tajemniczego świata minerałów. Nadawano mu wiele nazw, znany był jako kamień bawełniany, czy len kamienny. Azbest, czyli niegasnący jest nazwą stosowaną w języku angielskim, niemieckim i wielu innych. Termin amiantus ( „nieplamisty”) stosowany jest do dzisiaj w języku francuskim. Wywodzi się stąd, iż minerał wrzucony do ognia nie spala się, nie traci na wadze, a staje się jakby czystszy. Tkane z włókien azbestu – już w czasach starożytnych – obrusy, chusteczki do nosa czyszczone były przez wrzucanie do ognia. Stosowanie azbestu stwierdzono już ok. 4500 lat temu na podstawie wykopalisk dokonanych w Finlandii. W Europie Południowej znany jest od ponad 2500 lat. Wzmianki w różnego rodzaju kronikach świadczą, że azbest od XV do XIX wieku dodawany był do różnych surowców w celu uzyskania, m.in., knotów do świec, niepalnego papieru, skóry, a także do wyrobów tekstylnych np. sukna na płaszcze żołnierskie. Surowcem powszechnie stosowanym stał się dopiero w XX wieku. Przyczyniły się do tego unikalne właściwości tego minerału. Włókna azbestu są bardzo elastyczne, mocne i trwałe. W Polsce azbest najczęściej wykorzystywano do produkcji : pokryć dachowych (eternit i papa dachowa), płyt elewacyjnych, płyt balkonowych, rur do instalacji wodociągowych, przewodów kominowych, wentylacyjnych. W latach  60 i 70-tych płyty eternitu zawierające azbest ze względu na ich trwałość, wytrzymałość , odporność na korozję, a przy tym korzystną cenę, były tanim produktem , chętnie wykorzystywano do krycia dachów . Taki dach , jeśli nie jest uszkodzony nie jest groźny dla zdrowia. Niebezpieczny staje się wówczas, gdy włókna azbestowe zaczynają unosić się w powietrzu. Włókna azbestowe niewidzialne gołym okiem , wdychane z powietrzem do płuc, stanowią ryzyko poważnych chorób układu oddechowego. Wiele osób próbuje zabezpieczyć eternit bez jego usuwania z dachu poprzez malowanie specjalnie przeznaczonymi wodorozcieńczalnymi farbami akrylowymi, czy też układanie nowego lekkiego pokrycia (z blachy , blacho dachówki). Jednak wszystkie te metody są na dłuższą metę mniej skuteczne niż całkowite usunięcie niebezpiecznego pokrycia. W latach 80-tych Światowa Organizacja Zdrowia zaliczyła azbest do trzech najbardziej rakotwórczych substancji, w związku z tym w krajach europy zachodniej zakazano całkowicie stosowania materiałów zawierających azbest.  W Polsce ten zakaz obowiązuje od września 1998 r. Wszystkie wyroby azbestowe muszą być usunięte do 2032r. Najwięcej dachów pokrytych eternitem ( zawierającym azbest ) znajduje się na terenach wiejskich, również w powiecie janowskim. Jedną z podstawowych przyczyn, dla których usunięcie starego pokrycia odkładamy na później jest brak pieniędzy. Usuwanie eternitu to usługa bardzo kosztowna. Cena zdjęcia i utylizacji 1m2 pokrycia waha się w granicach 15-35 zł. Do tego trzeba doliczyć koszt zakupu nowego pokrycia i jego montaż. Ponadto wszystkie prace związane z jego usuwaniem muszą być wykonywane wyłącznie przez specjalistyczne firmy, które posiadają stosowne zezwolenie, odpowiedni sprzęt i przeszkolonych pracowników. Dlatego w celu zapewnienia bezpiecznego usunięcia wyrobów zawierających azbest , szczególnie z terenów wiejskich niezbędne jest wsparcie finansowe właścicieli obiektów budowlanych i aktywne działanie samorządów lokalnych.  Samorządy gminne mają możliwość uzyskania środków finansowych na działania związane z usuwaniem azbestu z obiektów osób fizycznych między innymi z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. Warunkiem ubiegania się jest posiadanie aktualnego, uchwalonego przez radę gminy programu usuwania wyrobów zawierających azbest. 

         W najbliższym czasie Samorząd Województwa Lubelskiego we współpracy z samorządami lokalnymi rozpocznie realizację projektu pn. „Pilotażowy system gospodarowania odpadami azbestowymi na terenie województwa lubelskiego wzmocniony sprawnym monitoringiem ilości oraz kontroli ich usuwania i unieszkodliwiania".  Inicjatywa ta została podjęta w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy dla obszaru priorytetowego „Środowisko i infrastruktura".                           

O dofinansowanie w ramach projektu ubiegać się będą mogły: osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe z terenu gmin, które przystąpiły do projektu, a także jednostki samorządu terytorialnego z terenu województwa lubelskiego (gminy lub powiaty), które przystąpiły do projektu, będące właścicielami obiektów, na których znajdują się wyroby zawierające azbest lub gruntów, na których porzucono odpady zawierające azbest („dzikie wysypiska"). Refundacją ( do 100% w przypadku osób fizycznych ) objęte zostaną koszty związane z demontażem, odbiorem (załadunkiem, transportem, rozładunkiem) i unieszkodliwieniem odpadów azbestowych.

W naszym powiecie w budynkach mieszkalnych, użyteczności publicznej i inwentarskich, zabudowanych jest aż 34046,85 ton wyrobów zawierających azbest. Stanowi to ok. 99,95% wszystkich tego typu wyrobów znajdujących się na terenie powiatu.

                   Największe nagromadzenie tych wyrobów występuje w gminach: Chrzanów ( 10 458,00 ton), Godziszów (5 958,27 ton), Modliborzyce (4 536,70 ton), Batorz (4 345,91 ton), oraz Potok Wielki (3 506,51 ton). Największy wskaźnik nagromadzenia azbestu ( ilość ton na 1km2 powierzchni terenu) występuje w gminie: Chrzanów ( 146 ton/km2 ), Batorz (61 ton/km2) oraz Godziszów (59 ton/km2), natomiast najmniejszy w gminie: Janów Lubelski (11 ton/km2) oraz Dzwola (16 ton/km2). Można więc wnioskować, że rejonami o największym zagrożeniu azbestem są gminy: Chrzanów, Batorz, Godziszów oraz Potok Wielki. Najmniejsze zagrożenie występuje w gminach: Janów Lubelski i Dzwola. Natomiast w gminie Modliborzyce zagrożenie jest na średnim poziomie (nagromadzenie azbestu na poziomie 30 Mg/km2).

Odpady azbestowe z terenu powiatu janowskiego, podobnie jak i z innych powiatów województwa przyjmowane są przede wszystkim na składowisku zlokalizowanym w Kraśniku (Piaski, Zarzecze II), gdzie przewiduje się unieszkodliwiać ok. 16 tys. ton tego rodzaju odpadów rocznie.

Narażenie mieszkańców powiatu janowskiego na szkodliwe działanie włókien azbestu znajdujących się w powietrzu atmosferycznym (narażenie środowiskowe) określano w ramach badań wykonywanych dla województwa lubelskiego w latach 2009 - 2010 przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. W powiecie janowskim wykonano pomiary stężenia respirabilnych włókien azbestu na 1 stanowisku (Godziszów). Wyniki pomiarów wskazały że w punkcie pomiarowym stężenie włókien azbestu w powietrzu zawiera się w zakresie 500 –1000 wł./m3. Stężenie to należy do jednych z niższych w województwie.

 

W dniu 2 czerwca 2011 r. Rada Powiatu w Janowie Lubelskim  uchwaliła  „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest dla powiatu janowskiego”, który określa cele i harmonogram działań związanych z usuwaniem tych niebezpiecznych wyrobów. Treść”Program …” dostępna jest na stronie internetowej powiatu janowskiego w Wortalu Środowisko i ekologia w zakładce Środowisko > plany i programy.

Nadrzędnym celem " Programu ... " jest wyeliminowanie negatywnego oddziaływania azbestu na zdrowie człowieka oraz likwidacja jego oddziaływania na środowisko. Osiągnięcie tego celu jest związane z bezpiecznym usunięciem wszystkich wyrobów zawierających azbest znajdujących się na terenie powiatu. Jak wcześniej wspomniano proces usuwania wyrobów zawierających azbest powinien być zakończony w 2032 roku.

Sumaryczna pojemność składowiska / kwater (w perspektywie do 2032 roku) potrzebna do bezpiecznego unieszkodliwienia wszystkich wyrobów z terenu naszego powiatu wynosi ok. 44,26 tys. m3.  

Proces usuwania azbestu będzie dość kosztowny, ale konieczny dla bezpieczeństwa naszego zdrowia  i środowiska, w którym żyjemy.

WOŚRGWiL


obszary chronione
czysta energia
organizacje ekologiczne

Statystyki

Unikalne wizyty:

Wszystkie wizyty:

Użytkownicy online: